Giáo dục kinh tế và pháp luật 10 Bài 22: Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

Tóm tắt kiến thức Giáo dục kinh tế và pháp luật 10 Bài 22: Toà án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

1. Toà án nhân dân – chức năng

• Cơ quan xét xử của nước ta: Thực hiện quyền tư pháp
• Nhiệm vụ: bảo vệ công lí, quyền con người, quyền công dân: Bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, lợi ích Nhà nước; Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
• Xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hành chính…
• Giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật qua xét xử

2. Hệ thống Toà án (từ 01/7/2025)

• Toà án nhân dân tối cao: Phúc thẩm án sơ thẩm của Toà cấp tỉnh; giám đốc thẩm, tái thẩm; Hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật
• Toà án nhân dân cấp tỉnh: Phúc thẩm bản án của Toà khu vực; Sơ thẩm án hình sự nặng (khung cao nhất trên 20 năm tù…)
• Toà án nhân dân khu vực: Sơ thẩm phần lớn vụ việc: dân sự, hành chính, hình sự…
• Toà án quân sự; Toà án chuyên biệt (do luật định)
• Không còn Toà án cấp cao, Toà án cấp huyện: SGK in trước 2025: tối cao – cấp cao – tỉnh – huyện

3. Nguyên tắc hoạt động của Toà án

Thẩm phán, Hội thẩm xét xử độc lập, chỉ tuân theo pháp luật; Xét xử sơ thẩm có Hội thẩm tham gia; Xét xử công khai (xét xử kín khi luật cho phép); Xét xử tập thể, quyết định theo đa số; Bảo đảm tranh tụng, quyền bào chữa; hai cấp xét xử.

4. Viện kiểm sát nhân dân – chức năng

Thực hành quyền công tố; Kiểm sát hoạt động tư pháp; Nhiệm vụ: bảo vệ pháp luật, quyền con người, quyền công dân.

5. Hệ thống, nguyên tắc Viện kiểm sát

Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh; Viện kiểm sát nhân dân khu vực; Viện kiểm sát quân sự; Do Viện trưởng lãnh đạo, tập trung thống nhất.

6. Phân biệt và phối hợp

Toà án: xét xử, ra bản án, quyết định; Viện kiểm sát: truy tố, buộc tội, kiểm sát; Cơ quan điều tra: điều tra vụ án; Vụ án hình sự: điều tra → truy tố → xét xử → thi hành án; Chánh án, Viện trưởng tối cao: do Quốc hội bầu, báo cáo trước Quốc hội.

7. Lưu ý – vận dụng

Mẹo: "Toà xử – Viện tố – Công an điều tra"; Dễ nhầm; Công dân: tôn trọng phiên toà, chấp hành bản án có hiệu lực; Tố giác tội phạm; làm chứng trung thực.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.