Ngữ văn 10 Bài 6: Bình Ngô đại cáo

Tóm tắt kiến thức Ngữ văn 10 Bài 6: Bình Ngô đại cáo

1. Hoàn cảnh – thể loại

• Đầu năm 1428, sau khi đánh tan giặc Minh: Nguyễn Trãi thay lời Lê Lợi viết
• Thể cáo: văn chính luận, viết bằng chữ Hán: Văn biền ngẫu, câu đối cân xứng
• "Bình Ngô": dẹp yên giặc Ngô (giặc Minh)
• Bố cục 4 phần: luận đề – tội ác – khởi nghĩa – tuyên bố

2. Luận đề chính nghĩa

• Nhân nghĩa: yên dân, trừ bạo: "Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân"
• Chân lí độc lập: 5 yếu tố: Văn hiến, lãnh thổ, phong tục; Lịch sử triều đại, hào kiệt
• Triệu, Đinh, Lý, Trần ngang Hán, Đường…
• Kẻ xâm lược đều thất bại (Lưu Cung, Toa Đô…)

3. Tội ác giặc Minh

Lấy cớ nhà Hồ, gây binh kết oán; Tàn sát dân lành: "nướng dân đen", "vùi con đỏ"; Bóc lột: thuế nặng, mò ngọc, đãi vàng; Tội ác không kể xiết.

4. Khởi nghĩa Lam Sơn

Lê Lợi: căm giặc, nếm mật nằm gai; Buổi đầu: lương hết, quân ít; Sức mạnh: dân bốn cõi một nhà; Phản công: Bồ Đằng, Trà Lân, Tốt Động…; Khoan dung: cấp thuyền, ngựa cho giặc về.

5. Tuyên bố độc lập

Xã tắc vững bền, giang sơn đổi mới; Quy luật: bĩ rồi thái, hối rồi minh; Nhờ trời đất, tổ tông phù hộ; Ban bố rộng khắp cho mọi người cùng biết.

6. Nghệ thuật – ý nghĩa

Lập luận chặt chẽ, kết hợp lí lẽ và thực tiễn; Biền ngẫu, liệt kê, phóng đại, so sánh; "Thiên cổ hùng văn"; Bản tuyên ngôn độc lập sau Nam quốc sơn hà.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.