Ngữ văn 10 Bài 6: Tác gia Nguyễn Trãi

Tóm tắt kiến thức Ngữ văn 10 Bài 6: Tác gia Nguyễn Trãi

1. Thân thế – gia đình

• Nguyễn Trãi (1380–1442), hiệu Ức Trai
• Quê gốc Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương): Sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Nội)
• Cha: Nguyễn Phi Khanh, học trò nghèo đỗ đạt
• Mẹ: Trần Thị Thái, con Trần Nguyên Đán: Ông ngoại là quý tộc nhà Trần

2. Cuộc đời gắn với vận nước

• 1400: đỗ Thái học sinh, làm quan nhà Hồ
• 1407: giặc Minh xâm lược, cha bị bắt: Nguyễn Trãi bị giam lỏng ở Đông Quan
• Theo Lê Lợi, mưu sĩ khởi nghĩa Lam Sơn: Thảo thư dụ hàng, "đánh vào lòng"
• Sau 1428: làm quan, bị nghi kị, về Côn Sơn
• 1442: oan án Lệ Chi viên; 1464 được minh oan

3. Sự nghiệp sáng tác

Chính luận: Quân trung từ mệnh tập; Thơ chữ Hán: Ức Trai thi tập; Thơ Nôm: Quốc âm thi tập (254 bài); Sử – địa: Dư địa chí, Lam Sơn thực lục.

4. Tư tưởng chủ đạo

Nhân nghĩa: yên dân, trừ bạo; Yêu nước gắn liền thương dân; Khoan dung, hiếu sinh với kẻ bại trận; Nhân cách thanh cao, giữ khí tiết.

5. Nghệ thuật

Văn chính luận: lập luận chặt, lí lẽ sắc; Thơ trữ tình: hai hình tượng con người; Việt hoá thơ Đường: xen câu 6 chữ; Dùng từ thuần Việt, tục ngữ, thi liệu dân gian.

6. Vị trí – mẹo nhớ

Anh hùng dân tộc, nhà văn hoá lớn; 1980: UNESCO kỉ niệm 600 năm sinh; Mẹo số: 1380 – 1428 – 1442 – 254 bài; "Ức Trai tâm thượng quang Khuê tảo".

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.