Vật lí 10 Bài 27: Hiệu suất

Tóm tắt kiến thức Vật lí 10 Bài 27: Hiệu suất

1. Năng lượng có ích và hao phí

• Năng lượng toàn phần Wₜₚ: máy nhận vào
• Năng lượng có ích W_ci: dùng đúng mục đích
• Năng lượng hao phí Wₕₚ: Chủ yếu thành nhiệt (ma sát, toả nhiệt), âm thanh
• Wₜₚ = W_ci + Wₕₚ

2. Hiệu suất

• Tỉ số năng lượng có ích và toàn phần: H = W_ci/Wₜₚ · 100%
• Theo công suất: H = P_ci/Pₜₚ · 100%
• Luôn có hao phí nên H < 100%

3. Hiệu suất máy cơ đơn giản

Mặt phẳng nghiêng; Ròng rọc động: dây đi quãng s = 2h; Cần cẩu, máy nâng: P_ci = (mgh)/t.

4. Hiệu suất động cơ, thiết bị

Động cơ điện: điện năng → cơ năng; Động cơ nhiệt: hao phí nhiệt lớn, H thấp; Đèn: có ích là quang năng; Ấm điện: có ích là phần nhiệt nước nhận.

5. Hiệu suất nhiều giai đoạn

H = H₁ · H₂ · H₃ ⋯; H tổng nhỏ hơn H của từng khâu; Ví dụ: thuỷ điện.

6. Nâng cao hiệu suất – ý nghĩa

Bôi trơn, giảm ma sát, cách nhiệt; Thay thiết bị hiệu suất cao (LED, động cơ tốt); Tiết kiệm năng lượng, giảm ô nhiễm.

7. Lưu ý – mẹo nhớ

W_ci, Wₜₚ cùng đơn vị (J, kWh); Tìm toàn phần: Wₜₚ = W_ci/H; H không thể bằng hoặc vượt 100%.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.