Vật lí 10 Bài 29: Định luật bảo toàn động lượng

Tóm tắt kiến thức Vật lí 10 Bài 29: Định luật bảo toàn động lượng

1. Hệ kín (hệ cô lập)

• Chỉ có nội lực giữa các vật trong hệ: Không có ngoại lực, hoặc ngoại lực cân bằng nhau
• Hệ kín gần đúng: Va chạm, nổ: nội lực rất lớn, thời gian rất ngắn; Bỏ qua ma sát, trọng lực trong thời gian đó
• Ví dụ: Hai bi va chạm trên mặt bàn nhẵn nằm ngang; Súng và đạn khi bắn; quả pháo khi nổ

2. Định luật bảo toàn động lượng

• Động lượng toàn phần của hệ kín được bảo toàn: vectơ p₁ + vectơ p₂ + … = không đổi
• Hệ hai vật: m₁ vectơ v₁ + m₂ vectơ v₂ = m₁ vectơ v₁' + m₂ vectơ v₂'
• Động lượng truyền giữa các vật: Δ vectơ p₁ = -Δ vectơ p₂
• Phù hợp định luật III Newton

3. Va chạm đàn hồi

Sau va chạm hai vật tách rời, không biến dạng; Bảo toàn cả động lượng và động năng; Hai vật cùng khối lượng, vật 2 đứng yên.

4. Va chạm mềm

Sau va chạm hai vật dính nhau, chung vận tốc; m₁ vectơ v₁ + m₂ vectơ v₂ = (m₁ + m₂) vectơ v; Động năng của hệ giảm.

5. Chuyển động bằng phản lực

Một phần tách ra theo một hướng; Súng giật lùi khi bắn; Tên lửa, pháo thăng thiên, động cơ phản lực; Mực, sứa phụt nước để di chuyển.

6. Lưu ý – mẹo giải

Cộng động lượng theo quy tắc vectơ; Mọi vận tốc tính trong cùng một hệ quy chiếu; Động lượng bảo toàn ≠ động năng bảo toàn.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.