Hoá học 10 Bài 19: Tốc độ phản ứng

Tóm tắt kiến thức Hoá học 10 Bài 19: Tốc độ phản ứng

1. Khái niệm tốc độ phản ứng

• Đại lượng đặc trưng cho sự biến thiên nồng độ theo thời gian: Nồng độ chất đầu giảm, nồng độ sản phẩm tăng
• Phản ứng nhanh – chậm khác nhau: Nhanh: nổ khí, kết tủa AgCl; chậm: gỉ sắt, lên men
• Đơn vị thường dùng: mol/(L·s), mol/(L·min)

2. Tốc độ trung bình

• Phản ứng aA + bB → mM + nN:: bar v = -(Δ C_A)/(a · Δ t) = (Δ C_M)/(m · Δ t)
• Dấu "−" với chất đầu vì Δ C < 0
• Chia cho hệ số: tốc độ phản ứng là một giá trị duy nhất
• Phản ứng thường chậm dần theo thời gian: Do nồng độ chất đầu giảm dần

3. Định luật tác dụng khối lượng

Phản ứng đơn giản aA + bB → sản phẩm:; k: hằng số tốc độ; VD: 2NO + O₂ → 2NO₂: v = k · C_NO² · C_O₂.

4. Nồng độ và áp suất

Tăng nồng độ chất phản ứng → tốc độ tăng; Tăng áp suất chất khí → tốc độ tăng; VD: than cháy mạnh trong O₂ nguyên chất.

5. Nhiệt độ

Tăng nhiệt độ → tốc độ tăng; Quy tắc Van't Hoff: v₂/v₁ = γ ^{(T₂ - T₁)/10}; VD: nồi áp suất nấu nhanh chín; tủ lạnh giữ thực phẩm.

6. Bề mặt tiếp xúc và xúc tác

Tăng diện tích bề mặt (chất rắn) → tốc độ tăng; Chất xúc tác: làm tăng tốc độ, không bị tiêu hao.

7. Ứng dụng – mẹo nhớ

5 yếu tố: nồng độ, áp suất, nhiệt độ, bề mặt, xúc tác; Tăng tốc phản ứng có lợi: sản xuất, nấu ăn; Làm chậm phản ứng có hại: bảo quản lạnh, sơn chống gỉ; Áp suất chỉ ảnh hưởng khi có chất khí.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.