Lịch sử 10 Bài 12: Văn minh Đại Việt

Tóm tắt kiến thức Lịch sử 10 Bài 12: Văn minh Đại Việt

1. Khái niệm – cơ sở hình thành

• Văn minh phát triển trong thời độc lập, tự chủ: Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX; Trung tâm là kinh đô Thăng Long → “văn minh Thăng Long”
• Kế thừa văn minh Văn Lang – Âu Lạc
• Nền độc lập, tự chủ: chiến thắng Bạch Đằng (938)
• Tiếp thu văn minh Trung Hoa, Ấn Độ có chọn lọc

2. Thành tựu chính trị

• Nhà nước quân chủ trung ương tập quyền: Hoàn chỉnh nhất thời Lê Thánh Tông (thế kỉ XV)
• 1010: Lý Công Uẩn dời đô về Thăng Long
• Luật pháp: Hình thư (1042, nhà Lý): Quốc triều hình luật (Lê sơ); Hoàng Việt luật lệ (Nguyễn)
• Quân sự: thắng Tống, 3 lần thắng Mông – Nguyên: Khởi nghĩa Lam Sơn; Tây Sơn thắng Xiêm, Thanh

3. Thành tựu kinh tế

Nông nghiệp lúa nước: khai hoang, đắp đê; Thủ công nghiệp: làng nghề và quan xưởng; Thương nghiệp: chợ, phố phường, đúc tiền.

4. Tư tưởng – tôn giáo

Phật giáo thịnh thời Lý – Trần; Nho giáo: độc tôn từ thời Lê sơ; Đạo giáo; tín ngưỡng thờ tổ tiên, anh hùng; Tam giáo đồng nguyên; sau có Công giáo.

5. Chữ viết – văn học – giáo dục

Chữ Hán là chữ chính thức; sáng tạo chữ Nôm; Văn học chữ Hán và chữ Nôm, văn học dân gian; Giáo dục – khoa cử.

6. Khoa học – nghệ thuật

Sử học: Đại Việt sử kí (Lê Văn Hưu, 1272); Địa lí, toán, y học, quân sự; Kiến trúc: chùa Một Cột (1049), thành nhà Hồ (1397); Nghệ thuật: chèo, tuồng, múa rối nước, nhã nhạc.

7. Ý nghĩa – mẹo nhớ

Thể hiện sức sáng tạo, bản lĩnh dân tộc; Nền tảng cho văn hoá Việt Nam hiện nay; Góp phần làm phong phú văn minh khu vực; Mẹo: “Lý – Trần trọng Phật, Lê sơ trọng Nho”.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.