Lịch sử 10 Bài 13: Đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam

Tóm tắt kiến thức Lịch sử 10 Bài 13: Đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam

1. Thành phần dân tộc theo dân số

• Việt Nam có 54 dân tộc anh em
• Dân tộc Kinh (Việt) là dân tộc đa số: Chiếm khoảng 85% dân số (Tổng điều tra 2019)
• 53 dân tộc thiểu số, khoảng 15% dân số: Đông dân: Tày, Thái, Mường, Hoa, Khơ-me, Nùng…

2. Theo ngữ hệ: 5 ngữ hệ, 8 nhóm

• Nam Á: Việt – Mường; Môn – Khơ-me: Kinh, Mường, Thổ, Chứt; Khơ-me, Ba-na, Xơ-đăng…
• Thái – Ka-đai: Tày – Thái; Ka-đai: Tày, Thái, Nùng…; La Chí, La Ha, Cơ Lao, Pu Péo
• Mông – Dao: Mông, Dao, Pà Thẻn
• Nam Đảo (Mã Lai – Đa Đảo): Chăm, Gia-rai, Ê-đê…
• Hán – Tạng: Hán; Tạng – Miến: Hoa, Sán Dìu, Ngái; Hà Nhì, Lô Lô, La Hủ…

3. Phân bố – đặc điểm

Người Kinh: chủ yếu đồng bằng, trung du, ven biển; Dân tộc thiểu số: chủ yếu miền núi, trung du; Cư trú xen kẽ, không có lãnh thổ riêng; Cùng chung lịch sử dựng nước và giữ nước.

4. Đời sống vật chất: sản xuất

Nông nghiệp: lúa nước là chủ yếu; Chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà; đánh cá; Thủ công: dệt thổ cẩm, gốm, rèn, đan lát; Trao đổi: chợ làng, chợ phiên vùng cao.

5. Đời sống vật chất: ăn – mặc – ở – đi lại

Ăn: cơm gạo tẻ, xôi nếp, ngô; rau, cá, thịt; Mặc: áo dài, áo tứ thân (Kinh); thổ cẩm (miền núi); Ở: nhà trệt (Kinh); nhà sàn (Tày, Thái, Mường…); Đi lại: thuyền, ghe (sông nước); ngựa, gùi (miền núi).

6. Đời sống tinh thần

Tín ngưỡng: thờ cúng tổ tiên, vạn vật hữu linh; Tôn giáo: Phật giáo, Công giáo, Hồi giáo, Bà-la-môn…; Lễ hội: Tết Nguyên đán, Lồng tồng, Ka-tê; Văn nghệ: hát then, xoè Thái, khèn Mông.

7. Ý nghĩa – liên hệ

Văn hoá Việt Nam: thống nhất trong đa dạng; Nhiều di sản được UNESCO ghi danh; Trách nhiệm: tôn trọng, giữ gìn bản sắc các dân tộc; Mẹo: “54 – 5 – 8”: 54 dân tộc, 5 ngữ hệ, 8 nhóm.

🔒 Giải thích chi tiết từ ý 3, hình minh hoạ, video và bài tập có lời giải từng bước: xem trong bài học.